Oranje-Vereniging Oosterbeek

Herdenking 4 mei

De belangstelling voor de Herdenking op 4 mei in Oosterbeek is ieder jaar groot. Ook steeds meer gezinnen met kinderen wonen de indrukwekkende en sobere plechtigheid bij op het Raadhuisplein en de Algemene Begraafplaats.

Programma woensdag 4 mei 2011

• 18.35 uur
  Verzamelen voor Stille Tocht op Raadhuisplein (noordzijde)
• 18.45 uur
  Stille Tocht. Vertrek vanaf het Raadhuisplein (noordzijde)
• 19.20 uur
  Kranslegging bij het Grafmonument op de Algemene Begraafplaats Oosterbeek Zuid; leerlingen van basisscholen houden een voordracht, tevens is er gelegenheid voor het leggen van bloemen door deelnemers aan de Stille Tocht.
• 19.30 uur
  Terugkeer naar Raadhuisplein (noordzijde)
• 19.45 uur
  Koraalmuziek op het Raadhuisplein (noordzijde)
• 19.59 uur
  Blazen van 'Taptoe', aanwezigen gaan staan.
• 20.00 uur
  Enkele minuten stilte
• 20.02 uur
  Wilhelmus
• 20.05 uur
  Kranslegging bij het Oorlogsmonument en Indie-monument. Diverse vertegenwoordigingen leggen kransen. Tevens krijgen alle aanwezigen de gelegenheid om bloemen neer te leggen.
• 20.10 tot ca. 20.30 uur
  Het vervolgprogramma wordt met passende liederen verzorgd door het Oosterbeeks Christelijk Mannenkoor.
   
  De jaarlijkse overdenking wordt uitgesproken door een vertegenwoordiger van de gemeente Renkum. Tevens houden enkele kinderen een voordracht.

Op de pagina foto's staat een impressie van de afgelopen jaren. U kunt ook verslagen van de plechtigheid lezen via de pagina in de media.

Monumenten die een rol spelen bij de herdenking op 4 mei

Het grafmonument in Oosterbeek is opgericht ter nagedachtenis aan de ruim 140 medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen.
 
Zij stierven in concentratiekampen, kwamen om in het verzet, vonden de dood door uitputting als gevolg van tewerkstelling in Duitsland of verongelukten door achtergebleven oorlogstuig. Van de Oosterbeekse burgers kwamen 32 om tijdens de Slag om Arnhem (van 17 tot 26 september 1944).
 
Het grafmonument is een massagraf dat bestaat uit een rij graven met zerken, beelden en metalen strippen. Op de metalen strippen staan de namen van oorlogsslachtoffers.
 
Het monument is geplaatst op begraafplaats 'Oosterbeek Zuid', gelegen aan de Van Limburg Stirumweg.
 

 
Het oorlogsmonument in Oosterbeek is opgericht ter nagedachtenis aan de medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen. Het monument is onthuld in 1954. Het monument is een ronde plaquette van brons. Op de gedenkplaat is een afbeelding van een vrouwenfiguur aangebracht. De doorsnede van de cirkel is 1 meter 20.
 
De tekst op de plaquette luidt: 'HORA EST' (Latijn voor 'het is tijd').
 
Oorspronkelijk bestond het monument uit een gemetselde steen met bronzen plaquette. In 1969 is de plaat ingemetseld in de muur van de toren van het gemeentehuis. Het monument bevond zich eerst bij de Sonneberg.
 
Het monument is gelegen aan de Generaal Urquhartlaan (Raadhuisplein Noordzijde).
 

 
Het 'Indië-monument' in Oosterbeek is opgericht ter nagedachtenis aan veertien medeburgers die tussen 1945 en 1950 bij de strijd in het voormalige Nederlands-Indië zijn omgekomen. De gedenkplaat is een bronzen plaquette van 40 centimeter hoog en 60 centimeter breed.
 
De herinneringsplaquette is op verzoek van oud-Indiëgangers opgericht. Het monument is onthuld op 25 april 1997 door burgemeester drs. J.W.A.M. Verlinden en mevrouw Wesseling (moeder van de omgekomen L. Wesseling).
 
Het monument is ingemetseld in de muur van de toren van het gemeentehui, aan de Generaal Urquhartlaan te Oosterbeek (Raadhuisplein Noordzijde).

Taptoe of Last Post?

Er bestaat verwarring over het Nederlandse Taptoe-signaal, het stukje muziek dat jaarlijks de twee minuten stilte inluidt bij de dodenherdenking. In een aantal gemeenten en bij sommige muziekkorpsen wordt het signaal, dat meestal op de trompet of hoorn wordt geblazen, verward met de Angelsaksische Last Post.
 
De naam Taptoe is direct afgeleid van het commando met de strekking "Sluit de biertap!", een handeling die kennelijk het meest effectief was om het soldatendom op kazernes en in kampementen duidelijk te maken dat de dag voorbij was.
Het Taptoe-signaal, dat vermoedelijk al in de tijd van Prins Maurits werd geblazen, was oorspronkelijk dus een praktisch signaal voor de dagafsluiting, zoals er ook een signaal was aan het begin van de dag of om aan te geven dat de kok het eten klaar had. Die geschiedenis, en vooral het verband met alcoholgebruik, lijkt op het eerste gezicht wel van buitengewoon prozaïsch karakter om het signaal te verbinden aan een plechtige ceremonie als de Nationale Herdenking.
Maar het Taptoe-signaal heeft in de loop der eeuwen, naast dat praktische nut, een sterke traditie van ceremoniële waardigheid opgebouwd en is als het ware de natuurlijke begeleider van herdenkingen en begrafenissen met militaire eer.
 
De verwarring met de Last Post is wel te begrijpen, want de twee stukken muziek lijken op elkaar. "Er zijn Nederlandse gemeenten waar men de Taptoe speelt, maar dit per abuis de Last Post noemt", zegt een oud-militair die voor protocollaire zaken verantwoordelijk was. Muziekhistorici verklaren de gelijkenis tussen de twee stukken muziek uit het feit dat eeuwen geleden veel gebruik werd gemaakt van buitenlandse huurlingen, een situatie waarin het handig was dat één signaal door soldaten van verschillende nationaliteiten begrepen werd.
 
De nauwe band en de verwarring tussen het Taptoe-signaal en de Last Post hebben ook te maken met de Tweede Wereldoorlog. De bevrijding van Nederland door de geallieerden heeft de Britse Last Post naar ons land gebracht. Ook Nederlandse militairen die in de Prinses Irene Brigade vochten, of anderen die hun militaire opleiding in Engeland kregen, raakten met de Last Post vertrouwd. Tot op de dag van vandaag willen ze vaak dat bij de begrafenis van oude strijdmakkers de Last Post wordt gespeeld. De Nederlandse militaire autoriteiten leggen dat geen strobreed in de weg, ofschoon zo'n begrafenis de status van officiële militaire ceremonie verliest.
 
Nederlandse militairen die beroepsmatig met de ceremonies te maken hebben, koesteren groot respect voor de Last Post. Ze pleiten er wel voor bij officiële ceremonies het Nederlandse Taptoe-signaal te gebruiken, omdat dit voorhanden is en een lange traditie kent. Luitenant-kolonel Gert Jansen, inspecteur militaire muziek krijgsmacht: "Het is voor mij eigenlijk iets voor de hand liggends, net zoals je in een Nederlandse winkel nu eenmaal Nederlands praat en niet iemand in het Engels of Duits aanspreekt".
 
Bron: www.herdenkenenvieren.nl.

Thema 2011

 
Dit jaar is het thema voor de herdenking van 4 mei: Vrijheid op straat.
 
Bron: www.4en5mei.nl

Vlaggenprotocol

Op 4 mei is het protocol: vanaf 18.00 uur halfstok vlaggen (zonder oranje wimpel) tot zonsondergang.
 
Ook na het spelen van het Wilhelmus blijft de vlag halfstok hangen.
 

 
Meer informatie over het gebruik van de vlag kunt u lezen via www.koninklijkhuis.nl

Herdenken en vieren

Uitgangspunt voor de inhoudelijke invulling van de herdenking op 4 mei en de viering op 5 mei vormt de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog en de jaren van bezetting van Nederland en voormalig Nederlands-Indië.
 
Ook al is deze meer dan zestig jaar geleden, het blijft de meest recente periode in de geschiedenis van het Koninkrijk van onvrijheid.
 
De jaren van oorlog en bezetting hebben duidelijk gemaakt wat het betekent als de rechtsstaat, de Grondwet en democratie terzijde worden geschoven; als rechten en vrijheden van burgers worden afgenomen, als groepen mensen systematisch worden buitengesloten, worden vervolgd en vermoord.
 
We beseffen dat onderdrukking en oorlog het gevolg zijn van het handelen van mensen.
 
Lees verder op de site www.4en5mei.nl.

vorige pagina  naar boven